Obciążanie stawu kolanowego po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego. Niezbędnik.

Jednymi z pierwszych, podstawowych pytań jakie zadają pacjenci po rekonstrukcji ACL jest niezmiennie pytanie o to, „kiedy będę mogła/mógł obciążać nogę po zabiegu?”. No właśnie…czy szybkie obciążenie osiowe kończyny po operacji może niekorzystnie wpłynąć na procesy gojenia ACL? Może ma ono jednak bardziej pozytywny, niż negatywny wpływ na staw i sam przeszczep więzadła? To właśnie ten dylemat postaram się rozwiązać w poniższym poście. 

Obciążać, czy nie obciążać? Oto jest pytanie…

Medycyna jest nieprzewidywalna, dzięki czemu nigdy nie rządzi się schematycznymi rozwiązaniami, które pasują do każdego pacjenta. Przypadek obciążania nogi po zabiegu rekonstrukcji ACL nie jest tu wyjątkiem. Przed podjęciem decyzji o przenoszeniu ciężaru ciała na kończynę operowaną warto odpowiedzieć sobie na kilka bardzo ważnych pytań:

  • Czy podczas operacji lekarz wykonał tylko rekonstrukcję ACL, czy również inne, dodatkowe procedury, np.: rekonstrukcja chrząstki lub szycie pękniętej łąkotki?

Generalna zasada po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego jest dość prosta. Im szybciej obciążysz staw po zabiegu w granicach tolerancji bólowej, tym lepiej dla jego procesów naprawczych. W przypadku operacji łączonych, podczas których oprócz rekonstrukcji ACL chirurg naprawia również dodatkowe struktury kolana sprawa zazwyczaj się lekko komplikuje. 

Jak już dobrze wiesz z moich wcześniejszych wpisów dotyczących naprawy łąkotki oraz chrząstki stawowej, obciążanie tych struktur we wczesnych fazach po zabiegu może mieć niekorzystny wpływ na dalsze leczenie. 

  • Jaki rodzaj graftu został zastosowany?

Rekonstrukcję więzadła krzyżowego przedniego można wykonać na co najmniej kilka (kilkanaście) sposobów. Rodzaj użytego graftu (tkanki lub struktury do zastąpienia starego więzadła) również ma wpływ na późniejsze możliwości jego obciążania. 

Oczywiście w przypadku metod z zastosowaniem graftu sztucznego np. LARS (których osobiście nie polecam) obciążanie od pierwszej doby po zabiegu nie powinno być żadnym problemem. Trochę inaczej wygląda to jednak z tkankami naturalnymi.

Rekonstrukcje za pomocą ścięgien samego pacjenta (autogeniczne), do których nalezą najczęściej stosowane ściągna mięśni półścięgnistego i smukłego (metoda StG) oraz mięśnia czworogłowego (metoda PTG/BTB) warto obciążać od pierwszych dni po zabiegu. Jeśli pacjent nie odczuwa wielkich dolegliwości bólowych to nie ma absolutnie żadnych przeciwwskazań aby tego nie robić.

Obciążanie w takich przypadkach wprowadza się stopniowo. Pacjent powinien przemieszczać się z pomocą kul (informacje „jak prawidłowo używać kule?” znajdziesz TUTAJ). Nie powinno to jednak trwać zbyt długo, a po odzyskaniu przez niego prawidłowego wzorca chodu kule warto odstawić jak najszybciej. 

Dużo bardziej zachowawczo warto jednak podejść do tzw. przeszczepów allogenicznych (z tkanek od dawcy). Tu sprawa obciążania jest mocno indywidualna, a jego zakres fizjoterapeuta powinien ustalić z lekarzem operującym.

  • Czy podczas zabiegu nastąpiły jakiekolwiek komplikacje?

Nie od dziś wiadomo, że każda operacja jest obarczona ryzykiem powikłań, które w następstwie wpływają również na zmiany w protokole rehabilitacji pozabiegowej. Kluczowym elementem każdego leczenia jest praca w zespole terapeutycznym. Aby fizjoterapeuta mógł w prawidłowy sposób zaplanować rehabilitację pooperacyjną (w tym również proces obciążania kończyny) powinien być w stałym kontakcie z lekarzem operującym. 

W przypadku jakichkolwiek powikłań lub komplikacji standardy pooperacyjne po rekonstrukcji ACL zmieniają się diametralnie. U takich pacjentów również czas, w którym warto wprowadzać obciążanie może się wydłużyć.

  • Czy to pierwsza operacja tego typu?

Pamiętaj, iż każdą rewizyjną (ponowną) operacja ACL traktuje się podobnie jak zabiegi z komplikacjami/powikłaniami. Zazwyczaj w przypadku rewizji pacjent również może obciążać staw kolanowy już podczas pobytu w szpitalu. W takich wypadkach warto jednak podchodzić do procesu obciążania bardziej zachowawczo. 

Tkanka kostna „naruszana” kolejny raz nie jest tak dobrym stabilizatorem dla graftu, jak pierwotne kanały kostne. W takich przypadkach dojście do 100% obciążenia po operacji zazwyczaj wymaga trochę więcej czasu.

  • Jak czuje się pacjent po operacji?

To jedno z najważniejszych pytań, które warto zadać pacjentowi również jeśli chodzi o obciążanie stawu kolanowego po rekonstrukcji ACL. Oczywiście samopoczucie pacjenta i jego odczucia przy chodzeniu są kluczową sprawą. Jednak z mojego doświadczenia niewielu z naszych podopiecznych jest w stanie obiektywnie ocenić swoje możliwości po zabiegu. 

Część pacjentów z powodu strachu o nowe więzadło będzie nieświadomie spowalniać proces pełnego obciążania kończyny. Inni zaś będą czuć się świetnie i przeceniać swoje możliwości. W tym wszystkim środek znaleźć musi rozsądny, znający standardy pooperacyjne FIZJOTERAPEUTA

Naukę stopniowego obciążania warto rozpocząć od ćwiczeń z użyciem wagi.

Jak obciążać?

Sam proces obciążania w przypadku pacjentów z zielonym światłem do takego działania nie jest bardzo skomplikowany. Warto wykorzystać do niego najprostszą wagę domową. Jeśli orientacyjnie wiesz, ile ważysz to bez większego problemu będziesz w stanie obliczyć 50% masy własnego ciała. To właśnie od takiej miary spróbuj rozpocząć obciążanie pod okiem fizjoterapeuty

W kolejnych dniach stopniowo dodawaj 10-20% masy swojego ciała aż do osiągnięcia pełnego obciążenia. Pamiętaj również aby podczas chodu wykorzystywać obciążenie podobne do tego, które byłaś/byłeś w stanie osiągnąć na wadze.

Masz dodatkowe pytania? Napisz je w komentarzu lub skonsultuj swój przypadek z jednym z moich „poleconych fizjoterapeutów”! 

7
Dodaj komentarz

avatar
4 Comment threads
3 Thread replies
1 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
5 Comment authors
EwaPiotrMonikaKarolKasia Recent comment authors
  Subscribe  
Powiadom o
Kasia
Gość
Kasia

Witam mam zerwane wiązadło krzyżowe i rys na łękotce czy w takim przypadku tylko operacja wchodzi w grę

Karol
Gość

Witam, jestem 3 tygodnie po rewizyjnej rekonstrukcji ACL. Mam też problem z otyłością. po pierwszym zerwaniu ACL miałem dobrą rehabilitacje, więc nie jestem laikiem w tych kwestiach, Sytuacja jednak się… Czytaj więcej »

Monika
Gość
Monika

Witam; jestem tydzień po rekonstrukcji acl i odczuwam spory bol przy próbach chodzenia o kulach- trudno określić ten ból- trochę „ciągnący skórę ” ( może to szwy) , ale najbardziej… Czytaj więcej »

Ewa
Gość
Ewa

Witam, mam pytanko, orientuje się Pan gdzie mogę znaleźć protokół postępowania po endoprotezie stawu kolanowego? Pozdrawiam