Obciążanie stawu kolanowego po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego. Niezbędnik.
Jednymi z pierwszych, podstawowych pytań jakie zadają pacjenci po rekonstrukcji ACL jest niezmiennie pytanie o to, „kiedy będę mogła/mógł obciążać nogę po zabiegu?”. No właśnie…czy szybkie obciążenie osiowe kończyny po operacji może niekorzystnie wpłynąć na procesy gojenia ACL? Może ma ono jednak bardziej pozytywny, niż negatywny wpływ na staw i sam przeszczep więzadła? To właśnie ten dylemat postaram się rozwiązać w poniższym poście.
Obciążać, czy nie obciążać? Oto jest pytanie…
Medycyna jest nieprzewidywalna, dzięki czemu nigdy nie rządzi się schematycznymi rozwiązaniami, które pasują do każdego pacjenta. Przypadek obciążania nogi po zabiegu rekonstrukcji ACL nie jest tu wyjątkiem. Przed podjęciem decyzji o przenoszeniu ciężaru ciała na kończynę operowaną warto odpowiedzieć sobie na kilka bardzo ważnych pytań:
- Czy podczas operacji lekarz wykonał tylko rekonstrukcję ACL, czy również inne, dodatkowe procedury, np.: rekonstrukcja chrząstki lub szycie pękniętej łąkotki?
Generalna zasada po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego jest dość prosta. Im szybciej obciążysz staw po zabiegu w granicach tolerancji bólowej, tym lepiej dla jego procesów naprawczych. W przypadku operacji łączonych, podczas których oprócz rekonstrukcji ACL chirurg naprawia również dodatkowe struktury kolana sprawa zazwyczaj się lekko komplikuje.
Jak już dobrze wiesz z moich wcześniejszych wpisów dotyczących naprawy łąkotki oraz chrząstki stawowej, obciążanie tych struktur we wczesnych fazach po zabiegu może mieć niekorzystny wpływ na dalsze leczenie.
- Jaki rodzaj graftu został zastosowany?
Rekonstrukcję więzadła krzyżowego przedniego można wykonać na co najmniej kilka (kilkanaście) sposobów. Rodzaj użytego graftu (tkanki lub struktury do zastąpienia starego więzadła) również ma wpływ na późniejsze możliwości jego obciążania.
Oczywiście w przypadku metod z zastosowaniem graftu sztucznego np. LARS (których osobiście nie polecam) obciążanie od pierwszej doby po zabiegu nie powinno być żadnym problemem. Trochę inaczej wygląda to jednak z tkankami naturalnymi.
Rekonstrukcje za pomocą ścięgien samego pacjenta (autogeniczne), do których nalezą najczęściej stosowane ściągna mięśni półścięgnistego i smukłego (metoda StG) oraz mięśnia czworogłowego (metoda PTG/BTB) warto obciążać od pierwszych dni po zabiegu. Jeśli pacjent nie odczuwa wielkich dolegliwości bólowych to nie ma absolutnie żadnych przeciwwskazań aby tego nie robić.
Obciążanie w takich przypadkach wprowadza się stopniowo. Pacjent powinien przemieszczać się z pomocą kul (informacje “jak prawidłowo używać kule?” znajdziesz TUTAJ). Nie powinno to jednak trwać zbyt długo, a po odzyskaniu przez niego prawidłowego wzorca chodu kule warto odstawić jak najszybciej.
Dużo bardziej zachowawczo warto jednak podejść do tzw. przeszczepów allogenicznych (z tkanek od dawcy). Tu sprawa obciążania jest mocno indywidualna, a jego zakres fizjoterapeuta powinien ustalić z lekarzem operującym.
- Czy podczas zabiegu nastąpiły jakiekolwiek komplikacje?
Nie od dziś wiadomo, że każda operacja jest obarczona ryzykiem powikłań, które w następstwie wpływają również na zmiany w protokole rehabilitacji pozabiegowej. Kluczowym elementem każdego leczenia jest praca w zespole terapeutycznym. Aby fizjoterapeuta mógł w prawidłowy sposób zaplanować rehabilitację pooperacyjną (w tym również proces obciążania kończyny) powinien być w stałym kontakcie z lekarzem operującym.
W przypadku jakichkolwiek powikłań lub komplikacji standardy pooperacyjne po rekonstrukcji ACL zmieniają się diametralnie. U takich pacjentów również czas, w którym warto wprowadzać obciążanie może się wydłużyć.
- Czy to pierwsza operacja tego typu?
Pamiętaj, iż każdą rewizyjną (ponowną) operacja ACL traktuje się podobnie jak zabiegi z komplikacjami/powikłaniami. Zazwyczaj w przypadku rewizji pacjent również może obciążać staw kolanowy już podczas pobytu w szpitalu. W takich wypadkach warto jednak podchodzić do procesu obciążania bardziej zachowawczo.
Tkanka kostna „naruszana” kolejny raz nie jest tak dobrym stabilizatorem dla graftu, jak pierwotne kanały kostne. W takich przypadkach dojście do 100% obciążenia po operacji zazwyczaj wymaga trochę więcej czasu.
- Jak czuje się pacjent po operacji?
To jedno z najważniejszych pytań, które warto zadać pacjentowi również jeśli chodzi o obciążanie stawu kolanowego po rekonstrukcji ACL. Oczywiście samopoczucie pacjenta i jego odczucia przy chodzeniu są kluczową sprawą. Jednak z mojego doświadczenia niewielu z naszych podopiecznych jest w stanie obiektywnie ocenić swoje możliwości po zabiegu.
Część pacjentów z powodu strachu o nowe więzadło będzie nieświadomie spowalniać proces pełnego obciążania kończyny. Inni zaś będą czuć się świetnie i przeceniać swoje możliwości. W tym wszystkim środek znaleźć musi rozsądny, znający standardy pooperacyjne FIZJOTERAPEUTA.
Jak obciążać?
Sam proces obciążania w przypadku pacjentów z zielonym światłem do takego działania nie jest bardzo skomplikowany. Warto wykorzystać do niego najprostszą wagę domową. Jeśli orientacyjnie wiesz, ile ważysz to bez większego problemu będziesz w stanie obliczyć 50% masy własnego ciała. To właśnie od takiej miary spróbuj rozpocząć obciążanie pod okiem fizjoterapeuty.
W kolejnych dniach stopniowo dodawaj 10-20% masy swojego ciała aż do osiągnięcia pełnego obciążenia. Pamiętaj również aby podczas chodu wykorzystywać obciążenie podobne do tego, które byłaś/byłeś w stanie osiągnąć na wadze.
Masz dodatkowe pytania? Napisz je w komentarzu lub skonsultuj swój przypadek z jednym z moich „poleconych fizjoterapeutów”!
Witam mam zerwane wiązadło krzyżowe i rys na łękotce czy w takim przypadku tylko operacja wchodzi w grę
Witam,
Pani Katarzyno, jeśli pośledzi Pani trochę blog i kilka wpisów o ACL na pewno odpowie sobie Pani na to pytanie sama. Jest dużo postów w tym temacie. Pozdrawiam.
Witam, jestem 3 tygodnie po rewizyjnej rekonstrukcji ACL. Mam też problem z otyłością. po pierwszym zerwaniu ACL miałem dobrą rehabilitacje, więc nie jestem laikiem w tych kwestiach, Sytuacja jednak się… Czytaj więcej »
Witam, rehabilitację ZAWSZE trzeba indywidualnie dopasować do stanu pacjenta. Po rewizji plus otyłość różni się zazwyczaj znacznie, więc leczenie się samemu w warunkach domowych to beznadziejny pomysł. Chyba, że planuje… Czytaj więcej »
Witam; jestem tydzień po rekonstrukcji acl i odczuwam spory bol przy próbach chodzenia o kulach- trudno określić ten ból- trochę “ciągnący skórę ” ( może to szwy) , ale najbardziej… Czytaj więcej »
Witam,
proszę poczekać z obciążaniem do wizyty lub robić to w granicach bezbolesnych jesli tak zalecił lekarz operujący. Pozdrawiam!
Witam, mam pytanko, orientuje się Pan gdzie mogę znaleźć protokół postępowania po endoprotezie stawu kolanowego? Pozdrawiam
Witam, a jak to wygląda jeśli acl był tylko szyty? Znalazłem tylko informacje przy rekonstrukcji. Czy to ma znaczenie? Czy to jest różnica w obciazaniu i rehabilitacji?
Witam,
wszystko zależy od samego uszkodzenia i rodzaju szycia. Tu możliwości jest wiele, więc i metod leczenia jest wiele. Przez internet nie da się tego za bardzo ocenić. Pozdrawiam!
Panie Piotrze, czy można zapisać się do Pana na wizytę w Klinice Chirurgii Kolana w celu sprawdzenia stanu kolan po rekonstrukcjach? Chciałabym wrócić do czynnego trenowania piłki nożnej, ale jeszcze… Czytaj więcej »
dzien dobry , Mam do Pana pytanie. Jaki graf najczejściej stosuje sie w rewizyjne operacji ACL , z więzadła rzepki czy z mięsnia czworoglowego i jak wygląda rehabilitacja w tych… Czytaj więcej »
Witaj, w rewizjach najczęściej wybiera się graft z więzadła rzepki lub z mięśni półścięgnistego i smukłego z przeciwnej nogi. Co do rehabilitacji to nie da się jej opisać skrótkowo w… Czytaj więcej »
Panie Piotrze, a czy mógłby Pan w miarę możliwości odpowiedzieć dlaczego nie poleca pan LARSa?
Pozdrawiam.
Metoda sztuczna nigdy nie sprawdza się tak dobrze w naturze, jak żywy przeszczep. Wyniki badań nad LARS’em nie są zadowalające na tyle, aby uznać to metodę z wyboru dla pacjentów… Czytaj więcej »
Witam. W roku 2005 doznałam urazu skrętnego kolana, które diagnozowane było jako “lekkie skręcenie”. Po kilku tygodniach kolano doszło do jako takiej sprawności, ale zdarzały się epizody uciekania do środka… Czytaj więcej »
Witam, czasami zdarza się, że niestety wynik MRI i prawdziwy obraz stawu kolanowego nie są takie same. MRI jest tylko badaniem diagnostycznym, nie zawsze jest idealne. Skoro ACL jest ok… Czytaj więcej »
Panie Piotrze, dziękuję za szybką odpowiedź. Co do mojego rzekomo całego ACL, cieszylabym się, gdyby kolano nie uciekało do środka w różnych sytuacjach w przeszłości. Przyznam, że dawno nie miałam… Czytaj więcej »
Witam Mam trochę specyficzne i szczegółowe pytanie w temacie rehabilitacji po rekonstrukcji ACL. Czy może polecić Pan dobre forum do zadania takiego pytania? Googlowanie wskazało mi kilka takich miejsc, ale… Czytaj więcej »
Ma Pan takie miejsce pod każdym z moich postów. Również tych dotyczących ACL. Pozdrawiam!
Witam, jestem 20dni po rekonstrukcji ACL , mam jeszcze niewielki obrzęk kolana spowodowany wysiękiem. Miałem wykonywaną punkcję dwukrotnie. Od pierwszego dnia stosuje wyłącznie ćwiczenia izometryczne zgodnie z zaleceniem ortopedy i… Czytaj więcej »
Witam, jeśli była to tylko rekonstrukcja ACL i nie ma powikłań to już dawno powinien Pan zacząć obciążać i poddać się agresywniejszej rehabilitacji. Wszystkie niezbędne informacje o rehabilitacji po ACL,… Czytaj więcej »
Witam jestem miesiąc po operacji acl metoda stg oraz usunięta częściowo ląkotka przyśrodkowa. Moje pytanie dlaczego kolano puchnie cały czas przeszkadza mi to w rehabilitacji i chodzeniu. Punkcję kolana miałem… Czytaj więcej »
Witam, to normalne po takim zabiegu. Proszę się dalej rehabilitować, opuchlizna zacznie się uspokajać z czasem. Taka rehabilitacja trwa 9 miesięcy, nie 9 tygodni, więc warto naprawdę się do niej… Czytaj więcej »
Przykładam, przykładam 2 – 3 h dziennie treningu bo przed telewizorem też można ćwiczyć. Gumy, piłka, beret sensomotoryczny, prądy ems, oraz inne manualne typu przysiady itp. Jeszcze jedno pytanie podczas… Czytaj więcej »
Witam. Jestem 9 tygodni po rekonstrukcji Acl i szyciu obu łąkotek. Wszystko było super do czasu. Będąc na spacerze poślizgnęłam się i poczułam ciągnący i kłujacy ból z tyłu kolana.… Czytaj więcej »
Witam Jestem po artoskopi ktora wykazala mi calkowite uszkodzenie ACL. Lekarza powiedzieli ze mam do wyboru rehabilitacje czyli leczenie zachowawcze ( nie ukrywam ze przed pierwsza artoskopia tez juz rehabilitowalam… Czytaj więcej »
Witam, waga nie gra tu głównej roli. Bardziej myślałbym o tym, jak zachowuje się kolano (czy jest niestabilne) oraz jaką aktywność chce Pani dalej uprawiać. Tu decyzja powinna być podjęta… Czytaj więcej »
Tak mam 31 lat. A jeśli chodzi o moje życie to może jakimś sportowcem za bardzo nie jestem. Ale po pierwsze mieszkam w górach to wiadomo uwielbiam chodzić po górach… Czytaj więcej »
Dzień dobry Jestem tydzień po operacji ACL, podczas zabiegu lekarz wyczyścił kolano i ustawił ,, przestawioną ” łąkotkę. Zaraz, po operacji (na drugi dzień) miałem wyjęte dreny i z pomocą… Czytaj więcej »
Witam,
tak, jak powiedział wcześniejszy fizjoterapeuta: powinien Pan się tylko cieszyć i rehabilitować dalej. Wszystko jest w porządku. Pozdrawiam!
Witam serdecznie. W marcu mialam maly wypadek w konsekwencji wypadnięcie rzepki. Poniewaz nie bylo poprawy w zakresie zgięcia kolana zrobiono mri ( dopiero w czerwcu) . Zerwany acl, zerwane wiezadlo… Czytaj więcej »
Dzień dobry,
o tym decyduje lekarz operujący oraz fizjoterapeuta prowadzący. Nie doradzam w tak skomplikowanych przypadkach bez szczegółowego zapoznania się z zakresem operacji oraz wywiadu z pacjentem. Pozdrawiam!
Dzień dobry. 10 dni temu miałem rewizyjną operację ACL plus szycie łąkotki. Na szczęście udało się zoperowac na raz. Wydaje mi sie ze jest duzo gorzej jak za pierwszym razem… Czytaj więcej »
Dzień dobry, może tak być po dużej operacji i po tak krótkim czasie od zabiegu. Proszę już teraz skonsultować się z fizjoterapeutą, który zacznie prowadzić rehabilitacje i da wskazówki jak… Czytaj więcej »
Witam, jestem po przeszczepie acl i all ( mija 17 dzień) opuchlizna znika, zgiecie w kolanie jest, nawet z chodzeniem nie ma za dużego problemu. Jedynie co mi doskwiera to… Czytaj więcej »
Dzień dobry,
jeśli kolano nie jest bardzo obrzęknięte i gorące to jak najbardziej normalne. Może to wynik pobranych tkanek do przeszczepu lub jego mocowania. Pozdrawiam!
Wiram Jestem 8 dni po wycięciu płata dolnego rogu tylnego łąkotki przyśrodkowej oraz mikrozłamaniach przyczepu górnego Acl-był lekki luz podczas badania. Dwa dni temu byłem u operatora na konsultacji. Wczoraj… Czytaj więcej »
Dzień dobry,
proszę nie panikować tylko stosować się do wcześniejszych zaleceń z przed epizodu. Raczej nie ma szans żeby przy takim błahym ruchu cokolwiek niebezpiecznego się stało. Pozdrawiam
Dzień dobry, czy może Pan zrobić artykuł o tenodezie bocznej? Dlaczego podczas rekonstrukcji acl lekarz decyduje się na tą dodatkową czynność i ogólny opis. + pytanie: Jestem po rekonstrukcji przedniego… Czytaj więcej »
Dzień dobry,
ACLR z tenodezą niewiele się różni w rehabilitacji od ACLR bez tenodezy. Podczas fizjoterapii zalecenia są bardzo podobne jak przy klasycznej metodzie. Pozdrawiam!
Witam, jestem 6,5 miesiąca po rekonstrukcji ACL,szycia łąkotki bocznej róg tylny,naprawie chrząstki lewa noga. Urazu doznałam poprzez nie wypięcie narty. Bardzo pomogły mi Pana artykuły, podcasty jak i odpowiedzi Pana… Czytaj więcej »
Dzień dobry, jeśli przeskakiwanie jest niebolesne to tak, jak powiedział ortopeda proszę się tym na razie nie przejmować. Zazwyczaj są to kompletnie niegroźne krepitacje stawu rzepkowy-udowego. Co do zgięcia to… Czytaj więcej »
Dziękuję za poświęcony czas🙂 wizytę u fizjo mam za 3 tygodnie, więc wtedy zapewne dowiem się czy jest się czym martwić, czy ból przy kucaniu może być spowodowany przez łąkotkę.… Czytaj więcej »
Dzień dobry Jestem w siódmym tygodniu po operacji-artroskopii prawego kolana, rekonstrukcja ACL, szycie LM i MM, oraz plastyka chrząstki. Jestem w trakcie rehabilitacji, żadnego bólu nie odczuwam, lecz kolano jest… Czytaj więcej »
Dzień dobry,
niewielki obrzęk w tym etapie jest normalny. O reszcie zagadanień decyduje lekarz operujący wraz z fizjoterapeutą, który Pana prowadzi. Pozdrawiam!