Kręgozmyk. Co warto o nim wiedzieć?

Kręgosłup to niesamowita struktura, która potrafi zaskoczyć nawet najstarszych, najbardziej doświadczonych fizjoterapeutów. Może Ci się zdawać, że już wiele o nim wiesz, jednak każdy następny pacjent zaskakuje Cię na nowo. Na blogu pisałem już o różnych przypadkach i problemach „kręgosłupowych”,a dziś przyszedł czas na kolejny: kręgozmyk. Temat dość trudny, aczkolwiek bardzo ciekawy z fizjoterapeutycznego punktu widzenia. Przyjrzyjmy się mu z bliska.

 

Kręgozmyk segmentu L4-L5, czyli translatoryczne przemieszczenie się kręgu L4 względem poniżej leżącego L5.

 

Jak powstaje kręgozmyk?

Spondylolisteza (tak medycznie określa się właśnie kręgozmyk) to jedno z trudniejszych do leczenia zaburzeń biomechaniki kręgosłupa. Polega ono na zmianie położenia kolumny ciała człowieka względem jednego z kręgów, zazwyczaj spotykane w dolnej części odcinka lędźwiowego. Innymi słowy jest to nic innego jak częściowe „ześlizgnięcie” się ku przodowi górnego kręgu wraz z resztą kręgosłupa względem dolnego z towarzyszącymi temu procesowi uszkodzeniami sąsiednich struktur.

Niestety, jak to w medycynie bywa, przyczyna powyższego stanu praktycznie nigdy nie jest oczywista (może oprócz przypadków urazowych). Wiąże się ona z kumulowaniem różnych niekorzystnych czynników, dlatego też i leczenie takich zmian nie jest schematyczne. „Standardowy” pacjent z diagnozą kręgozmyku zazwyczaj charakteryzuje się nie tylko pogłębieniem lordozy lędźwiowej, ale również zaburzeniem krzywizn kręgosłupa na wszystkich jego odcinkach. Dlatego też praca nad problemem strukturalnym (jakim jest kręgozmyk) musi rozpocząć się od odbudowy prawidłowej funkcji całej kolumny, a nie tylko miejsca, w którym występuje problem.

 

Bardzo zaawansowany strukturalnie kręgozmyk L5-S1 (II/III stopień), dający pacjentowi niewielkie dolegliwości bólowe oraz znikome objawy neurologiczne.

 

Czy kręgozmykiem warto się przejmować?

Choroby kręgosłupa mają to do siebie, iż w początkowej fazie powstawania są często kompletnie bezobjawowe. Kręgozmyk nie należy tu do wyjątków, dlatego w wielu przypadkach diagnozowany jest „przy okazji” wykonywania badań innej struktury. Już zwykły rentgen (RTG) bardzo dokładnie ujawnia stopień ześlizgnięcia się jednego kręgu względem drugiego, jednak w bardzo wielu przypadkach obraz strukturalny kompletnie nie idzie w parze z objawami pacjenta. Zdarza się również, iż osoby z takim zaburzeniem statyki kręgosłupa przez całe życie nie odczuwają z tego powodu bólu i dowiadują się o nim dopiero w późnym wieku dorosłym.

Wszystko byłoby cudownie gdyby nie grupa pacjentów, która z powodu kręgozmyku odczuwa jednak spore dolegliwości. Zdarzają się przypadki, w których objawy neurologiczne są tak znaczne, a zmiany strukturalne tak zaawansowane, iż niestety leczenie zachowawcze nie ma racji bytu i pacjent musi oddać się w ręce neurochirurga. Pamiętaj jednak, że prawidłowa diagnoza problemu oraz wczesne wprowadzenie określonych ćwiczeń korygujących postawę potrafi w znacznym stopniu zahamować postęp zmian w kręgosłupie, a czasem nawet poprawić wygląd krzywizn i stan funkcjonalny całej kolumny.

 

Czy kręgozmyk da się wyleczyć?

Napiszę szczerze, że z tym pytaniem mam sporo problemu, ponieważ odpowiedź nie jest do końca czarno-biała. Przede wszystkim warto zadać sobie inne pytanie: co mamy na myśli mówiąc „wyleczyć”? Poprawić strukturę kręgosłupa, zniwelować dolegliwości bólowe, a może tylko uruchomić odcinek, na którym występuje kręgozmyk i poprawić jego funkcję?

Na pewno jako fizjoterapeuci nie jesteśmy w stanie całkowicie naprawić uszkodzonego segmentu kręgosłupa, jednak zważywszy na powyższe fakty może wcale nie musimy? Może to właśnie nie w strukturze, a w funkcji kręgosłupa leży największy problem pacjenta? Jeśli podejdziemy do sprawy od tej strony bardzo często okazuje się, że to praca na odległych częściach ciała człowieka daje świetne rezultaty właśnie w miejscu powstawania bólu.

 

Przodozmyk kręgu L5 spowodowany między innymi zaburzeniami kończyn dolnych oraz innych odcinków kręgosłupa. 

 

W jaki sposób leczyć kręgozmyk?

Logicznie rzecz biorąc skoro dwa kręgi potrafią „ześlizgnąć” się względem siebie, to taki stan jest spowodowany zbyt „luźnymi” strukturami je otaczającymi. Skrótowo można to tak ująć, chociaż nadal musisz pamiętać, iż kręgozmyk może być skutkiem, nie przyczyną innych zmian w całej kolumnie ciała człowieka.

Osobiście badając pacjenta z diagnozą kręgozmyku przede wszystkim zwracam uwagę na ruchomość innych odcinków kręgosłupa i kończyn. Jeśli problem występuje np. w części lędźwiowej to nagminnie zdarza się, że w diagnostyce pojawia się pogłębienie i usztywnienie kifozy piersiowej (sprawdź TUTAJ jak możesz poprawić jej ruchomość), ograniczenie ruchu stawów ramiennych, czy brak wyprostu w stawach biodrowych. To właśnie „usztywnienie” innych partii ciała zmusza kręgosłup lędźwiowy do nadmiernej ruchomości, co w połączeniu np. z małą ilością ruchu, otyłością i siedzącym trybem życia finalnie może doprowadzić do osłabienia stabilizacji głębokiej i powstania ześlizgu na segmencie.

Oczywiście w gabinecie fizjoterapeutycznym pojawiają się przypadki pacjentów, którzy mają tak posunięte zmiany o charakterze kręgozmyku (III IV stopień zaawansowania), że nawet poprawa funkcji nie daje pozytywnych rezultatów jeśli chodzi o dolegliwości bólowe. Każdy przypadek jest inny, dlatego podstawą leczenia problemów statyki kręgosłupa jest dokładna diagnostyka wykonana przez dobrego fizjoterapeutę oraz prawidłowe dobranie technik i ćwiczeń danemu pacjentowi.

5 1 vote
Article Rating
Subscribe
Powiadom o
guest
4 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
Alicja
Alicja
13 czerwca 2019 19:05

Witam serdecznie.. Czy jeśli prześlę Panu zdjęcia rtg na którym zdiagnozowano u mnie kręgozmyk, pomóglby Pan ocenić czy możliwe jest jego wyleczenie tylko metodami zachowawczymi bez operacji?

Tomek
Tomek
18 kwietnia 2020 10:58

Dzień dobry Panie Piotrze, Mam pytanie odnośnie kręgozmyku, ponieważ na tomografii komputerowej otrzymałem wynik: kręgozmyk 1 stopnia L5/S1. Dodam również, że jest wyczuwalna leka pusta na kręgosłupie z tyłu. Tak… Czytaj więcej »

4
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x