Opatrunek gipsowy. Czy warto go stosować?

Opatrunek gipsowy to w Polsce najczęstsza metoda stabilizacji w przypadku urazu ortopedycznego. Gipsuje się wszystko. Począwszy od złamań kości, przez zwichnięcia i skręcenia stawów, a nawet urazy więzadeł. Gipsownie w sezonie zimowym pękają w szwach, a popyt jest tak duży, że ciężki biały gips zastępuje się nawet lekkim, syntetycznym zamiennikiem. Czy słusznie? Czy opatrunek gipsowy na pewno jest najlepszym i jedynym rozwiązaniem w przypadkach urazów ortopedycznych?

 

Dlaczego stosuje się opatrunki gipsowe?

Zastanawialiście się kiedyś dlaczego w przypadku prawie każdego urazu ortopedycznego, z którym zjawiacie się nagle w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym najczęstszą metodą leczenia jest właśnie wizyta w gipsowni? Sprawa jest banalnie prosta. W takich przypadkach nad możliwościami i nowymi metodami leczenia przeważają zawsze względy ekonomiczne. Wygląda to następująco: lekarz chirurg (zazwyczaj bez specjalizacji z ortopedii) bada pacjenta, który przybył na SOR po urazie np. kolana na nartach, czy stawu skokowego podczas meczu piłki nożnej. Badanie wstępne polega zazwyczaj na bardzo lakonicznym wywiadzie, szybkiej palpacji miejsc bolesnych i wysłaniu szczęśliwca kilka pięter wyżej do pracowni rentgenowskiej. Nie ma się co dziwić. Na oddziale ratunkowym zawsze jest co robić, a zwykły upadek na nartach lub skręcenie stawu skokowego raczej nie zagraża życiu pacjenta.

Wspomniany szczęśliwiec po kilkudziesięciu minutach spędzonych w poczekalni wraz z jemu podobnymi sportowcami wraca ze zdjęciem RTG do punktu wyjścia, czyli na SOR. Lekarz ogląda zdjęcie i jeśli znajdzie złamanie, którego przyczepy są ustawione stabilnie zarządza włożenie kończyny w gips i wysyła gościa do domu. Jeśli złamania nie znajdzie, a obrzęk i krwawy wylew wskazują na inne, duże uszkodzenia również zarządza gips. Tyle, że na krótszy okres czasu, po którym zaleca kontrolę w przychodni w pobliżu miejsca zamieszkania. Wytłumaczenie takiego postępowania jest równie proste, jak zastosowana metoda.

Lekarz na Oddziale Ratunkowym nie ma czasu na rozmyślanie nad nowymi technologiami stabilizacji uszkodzenia. Ma jak najszybciej przyjąć pacjenta, udzielić mu pierwszej pomocy (takiej żeby nie zrobił sobie za łatwo ponownie krzywdy) i odesłać go do domu. Oprócz tego zazwyczaj nie dysponuje on w szpitalu państwowym specjalistycznymi ortezami, którymi można zastąpić opatrunek gipsowy, a nie może przecież pacjenta wypuścić bez udzielenia pomocy. Nie oznacza to jednak, że zastosowanie akurat gipsu jest dla pacjenta najlepszym wyjściem w tej sytuacji.

 

Kiedy warto rozważyć opatrunek gipsowy?

Może to dziwne, ale ta metoda stabilizacji uszkodzenia tak na prawdę bardzo rzadko ma zastosowanie w ortopedii nawet w przypadku złamań. Jeśli złamanie jest bardzo poważne zazwyczaj kończy się zabiegiem stabilizującym z zastosowaniem elementów metalowych, po którym nie stosuje się już gipsu. Jeśli jest to złamanie stabilne często wystarczy odpowiednio dobrana orteza, która jest wygodniejsza (i lżejsza) od opatrunku gipsowego, a daje możliwość wcześniejszego rozpoczęcia rehabilitacji i przyspieszenia powrotu do zdrowia. Każdy inny uraz typu zwichnięcie, skręcenie, uszkodzenie łąkotki lub więzadeł ABSOLUTNIE NIE kwalifikuje się do leczenia opatrunkiem gipsowym. Zastosowanie tej metody w takich przypadkach jest błędem, który nie powinien mieć miejsca w medycynie XXI wieku.

W takim razie kiedy powinno stosować się opatrunek gipsowy? Znajduje on swoje miejsce w leczeniu złamań u dzieci, które są bardziej nieprzewidywalne niż dorośli oraz u osób, u których inny rodzaj stabilizacji może nie wystarczyć ze względu na brak współpracy z lekarzem (osoby z niepełnosprawnością psychiczną, demencją starczą, osoby nie stosujące się stricte do zaleceń lekarza prowadzącego).

gips na 3d

Nowoczesny “gips” wytworzony dzięki technologii 3D można dopasować idealnie do potrzeb pacjenta. 

 

Jakie mogą być skutki długotrwałego unieruchomienia kończyny w gipsie?

Krótko mówiąc „opłakane”. Spójrzmy na przykład urazu stawu kolanowego bez towarzyszącego złamania kości. Standardem postępowania np. po skręceniu kolana z uszkodzeniem struktur takich jak więzadło krzyżowe, więzadło poboczne lub łąkotka jest jak najszybsze rozpoczęcie rehabilitacji. Dobry fizjoterapeuta wie co robić z pacjentem w stanie ostrym po urazie aby nie pogorszyć jego stanu i zmniejszyć skutki uszkodzenia.

Niestety, założenie takiemu pacjentowi gipsu w pierwszej dobie po urazie na 3-6 tygodni to rozbój w biały dzień. Struktury, które mają się zagoić faktycznie to zrobią, ale brak ruchu spowoduje ich znaczne osłabienie i większą podatność na kolejne uszkodzenia. Regenerujące się więzadła umieszczone w opatrunku gipsowym po wygojeniu są bezużyteczne, nie mówiąc już o powstających przy okazji zanikach mięśniowych i chrząstce stawowej, dla której unieruchomienie jest wyrokiem śmierci. Chrząstka jest jak sportowiec zawodowy, kocha ruch i bez niego nie funkcjonuje prawidłowo.

 

Czym zastąpić opatrunek gipsowy?

Aktualnie na rynku są tysiące różnego rodzaju ortez, walker’ów, usztywniaczy i łusek ortopedycznych, którymi można zastąpić niepraktyczny i szkodliwy dla zdrowia gips. W przypadku skręceń, zwichnięć lub nawet złamań w obrębie stawu skokowego i stopy może to być na przykład wspomniany but typu Walker.

walker

Orteza typu “Walker znakomicie spisuje się w usztywnieniu dystalnych części kończyny dolnej.

Urazy w obrębie stawu kolanowego często zabezpieczane są specjalnymi długimi ortezami (z tzw. „zegarem” lub bez, dla pełnego usztywnienia stawu).

Collage_Fotor

W przypadku uszkodzeń stawu kolanowego stosuje się specjalistyczne ortezy zamiast opatrunku gipsowego.

Przy urazach kończyn górnych stosuje się różnego rodzaju temblaki, sztywne łuski lub ortezy dostosowane do danego uszkodzenia.

Collage_Fotor2

Nowoczesne technologie pozwalają dopasować ortezy do każdego rodzaju uszkodzenia.

Dobór tego rodzaju sprzętu leży w obowiązku fizjoterapeuty, oczywiście w porozumieniu z lekarzem prowadzącym. Pamiętajcie również, że sama orteza nie załatwi sprawy i jest tylko dodatkowym zabezpieczeniem. Główną rolę w powrocie do sprawności odgrywa celowana i dobrze prowadzona fizjoterapia, uwzględniająca fazy gojenia się poszczególnych tkanek.

3.7 3 votes
Article Rating
Subscribe
Powiadom o
guest
257 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
terman
30 maja 2016 23:44

Przed 3miesiacami złamałem kość lodeczkowata bez przemieszczenia, lekarz wrzucił mnie w rekawiczke gipsowa która w pierwszych 48h mnie uciskala tak ze nie dało się spać dopiero po tych dwóch dniach… Czytaj więcej »

Ewa
3 czerwca 2016 07:10

A w przypadku zastosowania ortez podczas złaman, zaleca się, aby kończyna cały czas była ustabilizowana w ortezie? Tj 24/7 przez odpowiednią ilość tygodni?
Pozdrawiam!

Małgorzata
9 lipca 2016 08:19

Dzień dobry. Pięć dni temu złamałam kość łódkową w stopie bez przemieszczenia , po kłótniach z lekarzem zamiast gipsu mam założoną orteze typu Walker. Noga jest spuchnieta ale mocno nie… Czytaj więcej »

Małgorzata
9 lipca 2016 17:21
Reply to  Piotr

Bardzo dziękuję za szybką odpowiedź. Pozdrawiam serdecznie 🙂

Agata
15 listopada 2016 07:21

Witam skręciłam staw kolanowy ortopeda wsadził mi nogę w longete gipsową czy to ma jakikolwiek sens dla wyjaśnienia to jest kolejny uraz tego samego kolana pozdrawiam

Marta
20 marca 2018 22:16
Reply to  Piotr

Lekarz założył mi na skręcone kolano szynę z bandazem Ale nie określił dokladnie ile mam ją nosić tylko powiedział że jego zdaniem powinno się ją nosić trzy tygodnie. I mam… Czytaj więcej »

Katarzyna
17 listopada 2016 14:16

Dzień dobry, w tym roku już drugi raz skręciłam staw skokowy ( jeżdżę wyczynowo na deskorolce). Za pierwszym razem (prawa kostka) udałam się do szpitala, gdzie stwierdzono,że jest to skręcenie… Czytaj więcej »

Katarzyna
19 listopada 2016 21:12
Reply to  Piotr

Dziękuję bardzo za odpowiedź. Studiuję w Warszawie, więc większość czasu właśnie tu spędzam. W najbliższy piątek mam wizytę kontrolną w szpitalu solec, mam nadzieję,że na takiej wizycie będzie zrobione jeszcze… Czytaj więcej »

Anna
20 grudnia 2016 00:54

Witam serdecznie, wspomniał Pan o opatrunku gipsowym u dzieci, osób z demencją, itd. Co z osobami starszymi w pełni sprawnymi umysłowo, ale z zaburzoną motoryką po udarze? Mam tu na… Czytaj więcej »

Magdalena
24 marca 2017 13:40

Witam. Mam od dwóch tygodni rękę w gipsie od dłoni po pachę z powodu złamania kości za nadgarstkiem. Czy mogłaby byc tu zastosowana orteza? Czy gips to jedyne wyjście?

Marcelina
4 kwietnia 2017 22:26

Witam Miałam 3 miesiące temu wypadek i złamanie kości piszczelowej (10 śrub i blacha) i strzałkowej. Nie ma zrostu nadal. Ćwiczę w domu i obciążam nogę. Co jeszcze przyspieszy zrost… Czytaj więcej »

Krzysztof
31 maja 2017 23:41

Witam. Wczoraj na meczu prawdopodobnie skrecilem kostke i zerwalem wiezadla. Napisalem prawdopodobnie poniewaz lekarz u ktorego dzisiaj bylem przeprowadzil badanie w okolo 30 sekund, bez zadnego przeswietlenia. Mam gips na… Czytaj więcej »

Krzysztof
1 czerwca 2017 06:44
Reply to  Piotr

Dziękuje za radę. Czy zna Pan godnego polecenia manualnego terapeute w Lublinie?

Olga
27 czerwca 2017 07:04

Witam, Panie Piotrze, co zaleca Pan w przypadku złamania V kości śródstopia (Jones’a)? Od tygodnia mam założony gips. Lekarz zlecił zgłoszenie się na konsultację za kolejne 4 tygodnie, clexane i… Czytaj więcej »

Anka
2 lipca 2017 09:01

Witam Sym zlamal na dzien przed wyjazdem na urlop kosc promieniowa i ma zalozony gips na przedramię. Zlamanie bez przemieszczenia (na zdjeciu z profilu widac, ze jest to “tylko” zlamanie… Czytaj więcej »

Wojtek
8 lipca 2017 10:49

Panie Piotrze, zdjęcie RTG wskazuje na uraz skrętu stawu skokowego prawego i awulsyjne uszkodzenie przyczepu więzadła skokowo-strzałkowego przedniego od kości strzałkowej. Czy w tym przypadku musi być gips??? Za tydzień… Czytaj więcej »

Wojtek
10 lipca 2017 21:12
Reply to  Piotr

Bardzo Panu dziękuję za odpowiedź.

Marcin
15 lipca 2017 01:57

Witam, doszło u mnie do złamania kostki bocznej bez przemieszczeń, usg wykazało po za złamaniem – więzadła piętowo i poszczelowo-strzałkowe I/II stopień naderwania, wydolne czynnościowo, szuflada przednia niestabilność I stopień,… Czytaj więcej »

Paweł
3 września 2017 20:53

Panie Piotrze, 1,5 tygodnia temu złamałem trzon V kości śródstopia. Nie sypiam w walkerze, zgodnie z zaleceniem i chodzę(po domu, zakupy) jak zalecano, jednak powolny chód. Czy aby na pewno… Czytaj więcej »

Bartek
5 września 2017 08:23

Witam, niestety nigdzie nie mogłem znaleźć odpowiedzi na moje pytanie, gdy jej szukałem trafiłem w to miejsce. Panie Piotrze 3 tygodnie temu w starciu z przeciwnikiem na meczu złamałem kość… Czytaj więcej »

Justyna
30 września 2017 11:57

Witam złamałam kostkę boczna. Noga standardowo włożona w ciężki biały gips. Uniemożliwia codzienne funkcjonowanie. Szukając odpowiedzi znalazłam ta stronę. Proszę o poradę co robić. Nie wierze ze nie ma żadnych… Czytaj więcej »

Justyna
3 października 2017 20:50

Witam dziękuje za odpowiedz jestem z Gliwic. Będę wdzięczna za polecenie kogoś zaufanego. Obecnie trafiłam do lekarza który ściągnął gips. Mam orteze na kostkę w postaci „dwóch desek” ochraniających kostkę… Czytaj więcej »

Emil
6 października 2017 23:38

Witam. Jakies 1.5 tygodnia temu doznalem urazu stawu skokowego prawego. Przyjeto mnie na sor z podejrzeniem zwichniecia… niestety okazalo sie ze to zlamanie tylnej czesci powierzchni kosci piszczelowej (rotacja kolana… Czytaj więcej »

Monika
21 października 2017 16:16

Córka (12 lat, 140cm wzrostu i 35kg wagi) w poniedziałek uległa wypadkowi. Ma złamanie spiralnetrzonu kości piszczelowej prawej. Miała operacje (Warszawski Szpital Dziecięcy na Kopernika) i założone ma 4 śruby.… Czytaj więcej »

Marcin
6 listopada 2017 00:31

Witam .2 tygodnie temu złamałem kość pięty .Złamanie jest na tyle delikatne że obyło się bez drutów(brak przemieszczenia)Lekarz wsadził całą nogę w gips (za kolano).Po 2 tygodniach stwierdził że jest… Czytaj więcej »

lukas
27 listopada 2017 08:15

Czy prze zlamaniu v kosci srodrecza moge po 3 tygodniach zdjac gips i zalozyc orteze ? podobno w norwegii jest taka zasada ze po 3 tygodniach zmienia sie opatrunek z… Czytaj więcej »

Teresa
28 listopada 2017 08:52

Witam Moja mama lat 73 złamała sobie rzepkę kolanowa z przemieszczeniem, leczona jest w szpitalu w Gliwicach. Na dzień dzisiejszy czeka na zabieg, potem ma być założona orteza lub gips.… Czytaj więcej »

Robert
27 grudnia 2017 11:08

Witam, podczas skoku na desce snowboardowej uszkodziłem prawą stopę. Rozpoznanie rentgenowskie to dostawowe złamanie nasady i przysady dolnej prawej kości piszczelowej bez przemieszczeń i odłamów (na zdjęciu widać jako pęknięcie… Czytaj więcej »

Robert
29 grudnia 2017 12:22

Witam Panie Piotrze, dziękuję za odpowiedź. Dzisiaj była wizyta u ortopedy. Zlecił ponowne prześwietlenie żeby się upewnić jak się kości mają tzn czy nie ma przemieszczeń. Na dzień dzisiejszy jeszcze… Czytaj więcej »

Robert
2 stycznia 2018 17:47

Bardzo dziękuję i pozdrawiam!
Robert

Klaudia
10 stycznia 2018 08:58

Witam. Wczoraj grając w siatkówkę doznałam urazu. Miałam prześwietlenie i wykazano stluczona kosc. W okolicach nadgarstka. Mam szyne gipsową od palców do łokcia. Czy jest możliwość zamiana szyny gipsowej na… Czytaj więcej »

Marek
13 stycznia 2018 15:04

Witam. 10 dni temu porządnie skręciłem kostkę grając w siatkówkę. Na szczęście RTG nie wykazało złamania i mam ortezę. Smaruję Altacetem, moczę w wodzie z szarym mydłem i leżę trzymając… Czytaj więcej »

Marta
23 stycznia 2018 21:21

Dzien dobry, syn zlamal I kosc srodstopia, bez przemieszczenia. Lekarz zalecil orteze walker. Czy mozna chodzic w ortezie (lekarz sugerowal, ze o ile w gipsie nie, w ortezie- tak). Czy… Czytaj więcej »

Anka
24 stycznia 2018 10:04

Witam..
Chciałam zapytać czy orteza zmniejsza ryzyko powstania zespołu Sudecka..

Dagmara
6 marca 2019 18:20
Reply to  Piotr

Witam 2 tygodnie zlamalam kosc boczna lewej nogi. Po urazie odczekalam 5 dni zanim pojechalam na sor poniewaz myslalam ze to skrecenie (skrecona 4 razy byla) po przeswietleniu zalozono mi… Czytaj więcej »

Marek
26 stycznia 2018 15:33

Witam Podczas jazdy na nartach zwichnąłem staw barkowy prawy. Staw został nastawiony i zostałem zagipsowany w opatrunek DESAULTA. Nie mam żadnych powikłań, mrowienia itp. Po powrocie do domu udałem się… Czytaj więcej »

Robert
4 lutego 2018 18:05

Witam Panie Piotrze po 6 tygodniach (złamanie nasady dolne kości piszczelowej), Gips zdjęty, kość zrasta się dobrze ale wciąż są prześwity więc lekarz zalecił jeszcze ortezę bez obciążania stopy. Ortezę… Czytaj więcej »

Magda
8 lutego 2018 20:22

Dzień dobry! 4 dni temu skręciłam lub zwichnęłam dwa palce prawej dłoni (lekarz nie sprecyzował, jakiego rodzaju to uraz, w każdym razie nie ma złamań, palce nie były nastawiane). Palce… Czytaj więcej »

Łukasz
15 lutego 2018 09:35

Dzień dobry. Panie Piotrze proszę o poradę. Syn lat 10. Uraz kolana przy zabawie. Po tygodniu nie dał rady zginać i prostować nogi. Chodził ze zgiętą nogą w kolanie. Trafiliśmy… Czytaj więcej »

Klaudia
20 lutego 2018 18:18

Witam, skręciłam kolano podczas jazdy na nartach. Mam podejrzenie uszkodzenia łąkotki, rtg nie wykazało złamania. Lekarz zalecił opatrunek gipsowy na 2 tyg, ponieważ stwierdził że może występowac mikropękniecie nie widoczne… Czytaj więcej »

Agniezzka
21 lutego 2018 04:30

Dzień Dobry. tydzień temu złamałam noge: jest to zlamanie trojkostkowe bez przemieszczenia. dodam że jestem w 34 tygodniu ciąży. gips od palców po pachwiny sprawia okropny dyskomfort. Na STR udzielono… Czytaj więcej »

Gosia
22 lutego 2018 11:19

Witam Panie doktorze uszkodziłam nadgarstek podczas jazdy na snowboardzie. Na sor po zrobieniu Rtg stwierdzono ze jest to skręcenie dostałam do noszenia orteze oraz skierowanie do poradni ortopedycznej, gdzie lekarz… Czytaj więcej »

Konrad
27 lutego 2018 22:53

witam Panie Piotrze,
mam naderwane rozlegle ok. 11 cm mięśnie brzuchate łydki lewej achilles i wiazadła całe. co by Pan jako specjalista zalecał?

Robert
28 lutego 2018 19:40

Witam Panie Piotrze, (ciag dalszy historii złamanej nasady dolne kości piszczelowej). W 9 tygodniu lekarz odstawił ortezę (8 tygodni w usztywnieniu) i pozwolił obciązac nogę. W 10 tygodniu (teraz) chodze… Czytaj więcej »

Basia
15 marca 2018 09:45

Witam, 12 dni temu miałam mały wypadek na nartach, złamanie bliższej nasady kości piszczelowej, z niewielkim przemieszczeniem. 2 dni temu ortopeda zmienił mi szynę gipsową na ortezę na sztywno, orteza… Czytaj więcej »

Aga
16 marca 2018 17:13

Dzień dobry. Rozpoznanie to zwichnięcie, skręcenie i naderwanie stawu i więzadeł stawu skokowego prawego. Obrzęk kostki bocznej. Staw stabilny. Założono longetę. Za 10-14 dni usg i wizyta u ortopedy. Kule.… Czytaj więcej »

Joanna
3 kwietnia 2018 10:35

Panie Piotrze, badanie RTG wykazało nieprzemieszczone złamanie guzowatości V kości śródstopia. Lekarz założył łuskę stopowo-goleniową (wcześniej chciał założyć gips) i zalecił chodzenie o kulach przez pierwsze dwa tygodnie. Ponieważ mam… Czytaj więcej »

Irena
11 kwietnia 2018 14:30

Witam, Syn jest dwa tygodnie po rekonstrukcji ATFL i CFL stawu skokowego. Ma założoną kotwicę 5mm Biomet. Zalecono chodzenie o kulach lokciowych z odciążeniem kończyny przez 6 tyg. Unieruchomienie w… Czytaj więcej »

Joanna
12 kwietnia 2018 06:26

Zwichnęłam cztery dni temu łokieć . Nastawiono mi go na sorze i włożono w temblak. Niestety pojawiła mi się ogromna opuchlizna aż po palce ręki i kolejny lekarz wsadził rękę… Czytaj więcej »

mariusz
16 kwietnia 2018 12:14

Czy ktoś w Polsce zajmuje sie drukowaniem np. nowoczesnego gipsu jak na zdjęciu powyżej. Gdzie można zamówić tego typu gips/ ortezę ?

Wojtek
18 kwietnia 2018 18:42

A czy jest jakaś alternatywa w moim przypadku? Założono mi opatrunek gipsowy po zabiegu zszycia przeciętego prostownika długiego palca I stopy. Dziękuję.

Daro
21 kwietnia 2018 19:40

Witam 10 dni temu zlamalem palca V ręki z przemieszczaniem zamknietym. Palec był nastawiony, po kontrolnym zdjęciu bardzo dobrze się ustawił, założono szynę. Po 7 dniach kontrolnego zdjęcia RTG wszystko… Czytaj więcej »

Agata
23 kwietnia 2018 22:28

Witam serdecznie. Dwa dni temu podczas gry w siatkówkę skręciłam i naderwałam staw skokowy. Wizytę u ortopedy mam dopiero za 3 tygodnie, a lekarz nogę wsadził w szynę. Zastanawiam się… Czytaj więcej »

Ewa
27 kwietnia 2018 21:26

Panie Piotrze. Jestem 3 tyg po zabiegu usunięcia kości dodatkowej łódkowatej ze stopy. przez 2 tyg miałam gips, przez kolejne 2 tyg mam chodzić o kulach. Chodzę o kulach ,… Czytaj więcej »

Ania
28 kwietnia 2018 11:02

Dzień dobry. Moja 12 letnia còrka ma złamanie nadkłykciowe prawej kości ramiennej bez przemieszczenia. Przez 5 dni miała założoną szynę. Po tym czasie lekarz zdecydował o założeniu gipsu (tradycyjnego) –… Czytaj więcej »

Ewa
28 kwietnia 2018 17:23

Dziękuję za szybką odpowiedź. A kiedy próbować dociążać nogę i na niej stawać? co robić, by zmniejszyc opuchliznę?

257
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x