Powrót do sportu po rekonstrukcji ACL. Na co warto zwrócić uwagę?

Powrót do sportu po rekonstrukcji ACL. Na co warto zwrócić uwagę?

Zerwanie więzadła krzyżowego przedniego to bardzo trudna kontuzja, która u osób aktywnych zawsze wiąże się z długą przerwą w uprawianiu ulubionego sportu. Statystyki są nieubłagane: tylko około 60 % pacjentów po rekonstrukcji ACL wraca do poziomu aktywności fizycznej z przed urazu, reszta rezygnuje z niej w ogóle lub decyduje się na jej łatwiejszą wersję z obawy przed kolejną kontuzją. Powrót do sportu to w mojej ocenie najtrudniejsza, a zarazem najbardziej zaniedbywana faza rehabilitacji pacjenta po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego. Właśnie z tego powodu poniżej znajdziesz kilka najważniejszych informacji na co warto zwrócić uwagę przed ponownym rozpoczęciem uprawiania Twojej ulubionej dyscypliny. 

 

Najważniejsze pytanie: kiedy wrócić do sportu po rekonstrukcji ACL?

Nad czasem powrotu do sportu głowią się największe sławy ortopedii i rehabilitacji świata. Przez ostatnie lata standardem powrotu do pełnej aktywności po zabiegu na ACL był okres 6-9 miesięcy prawidłowo prowadzonej rehabilitacji. Co na to aktualne doniesienia naukowe?

W przypadku kryterium czasu również statystyki dają nam wiele do myślenia: od 4 do 9 miesiąca po operacji więzadła krzyżowego przedniego ryzyko kolejnego urazu tej struktury sukcesywnie spada o około 50% miesięcznie. Co to oznacza? A no przede wszystkim tyle, że standardowe 2-3 miesiące fizjoterapii to dla pacjenta zdecydowanie zbyt krótki czas aby wrócił na boisko. 

Co wiemy na pewno? Jeśli nie jesteś „zawodowcem” i nie zarabiasz grając w ulubioną dyscyplinę sportu to nie masz się gdzie spieszyć. Według nowych doniesień (ESSKA 2018) minimalny okres rekonwalescencji w przypadku rekonstrukcji ACL to 9 miesięcy, a optymalny to około 12 miesięcy od zabiegu. Oczywiście od 3 miesiąca pacjent może już uprawiać proste sporty rekreacyjne zalecone przez fizjoterapeutę, w których nie musi mocno angażować stawu kolanowego w ruchy rotacyjne, ale z trudnymi treningami warto jeszcze poczekać. 

 

Dlaczego nie warto spieszyć się z powrotem do sportu?

Pomijając sport zawodowy, w którym powyższe pytanie można uznać za retoryczne, przemyśl wszystkie za i przeciw szybkiego powrotu do uprawiania ulubionej aktywności fizycznej. Czy możesz bez tego żyć? Czy jest to Twoje źródło utrzymania? Czy ryzykujesz przez to trwałą utratę zdrowia? Czy od tego zależy Twoja przyszłość? Czy w przypadku kolejnego urazu będziesz w stanie poświęcić kolejne miesiące na leczenie?

Pytania niby oczywiste, ale zapewniam Cię, że jeśli jako pacjent zadasz je sobie sam to szybko dojdziesz do wniosku, że dodatkowe 3-4 miesiące porządnej pracy nad stabilizacją, siłą mięśniową i MENTALNOŚCIĄ chyba Cię nie zbawi. Może dzięki nim zaoszczędzisz sobie kolejnej rehabilitacji ponownie zerwanego ACL. 

Warto również pamiętać, że 12 miesięcy to nie okres, w którym więzadło jest w pełni zagojone. Przebudowa rekonstruowanego ACL trwa około 2 lata i jest to okres, w którym pacjent ma podwyższone ryzyko ponownego uszkodzenia przeszczepu. Po czasie 24 miesięcy można faktycznie uznać, że więzadło jest w pełni zregenerowane. Ale czy to wystarczy żeby bezpiecznie rozpocząć uprawianie aktywności fizycznej?

 

Prawidłowa rehabilitacja jest kluczem do bezpiecznego sportu.

Pamiętaj! Każdy uraz stawu kolanowego, który nie został poddany dobrej fizjoterapii pozostawia po sobie niebezpieczne KOMPENSACJE. Badania naukowe są bezwzględne: w przypadku dobrej jakościowo rehabilitacji ryzyko uszkodzenia przeszczepu ACL to około 10%, u pacjentów którzy nie współpracowali z fizjoterapeutą po pierwszym zabiegu ryzyko wzrasta ponad trzykrotnie (33%). 

Czas to nie jedyne kryterium, które decyduje o możliwości powrotu do sportu po urazie ACL. Odbudowa siły i masy mięśniowej, dynamiki i koordynacji ruchowej, a nawet pobycie się psychicznego strachu przed daną aktywnością są gigantycznie ważnymi aspektami prawidłowej rekonwalescencji po ACL. Niestety wśród pacjentów nie przykładających się do rehabilitacji prawidłowa odbudowa mięśni po operacji udaje się tylko 30% z nich. To oznacza, że cała reszta nie powinna nawet myśleć o powrocie do treningów, a co dopiero zabierać się np. za grę w piłkę na orliku. 

 

Zbyt szybko powrót do sportu na wysokim poziomie po rekonstrukcji ACL wiąże się z podwyższonym ryzykiem kolejnej kontuzji (fot. http://faknowledge.info/blog).

 

Jak ocenić możliwość powrotu do sportu po rekonstrukcji ACL?

Jeśli spełniasz już kryterium czasu 9-12 miesięcy i zastanawiasz się, czy Twoje przygotowanie jest wystarczające do powrotu na boisko to masz kilka możliwości żeby to sprawdzić. Przede wszystkim Twój fizjoterapeuta oprócz pracy nad zakresem ruchu stawu kolanowego i siłą mięśni powinien wprowadzić Cię w trening funkcjonalny. To specyficzny rodzaj ćwiczeń, które wykorzystują część pozycji z danej dyscypliny. 

Dla przykładu takim ćwiczeniem dla piłkarza może być slalom z piłką pomiędzy pachołkami, a dla siatkarza wyskok dosiężny z lądowaniem na jednej nodze. Ćwiczeń są tysiące, a od Twojego specjalisty zależy jak dużą inwencję w treningu wykorzysta. 

Przed powrotem do sportu warto wykonać również szereg testów sprawnościowych, obiektywnie oceniających zdolności motoryczne kontuzjowanej nogi w stosunku do nogi zdrowej. Jeśli różnica podczas testowania obu kończyn jest mniejsza niż 10% uznaje się, że jest to wynik pozytywny i pacjent rokuje powrót do zaawansowanej aktywności. Do fajnych, prostych testów z mocnym potwierdzeniem naukowym należą:

  • Y-Balance test,
  • Single Leg Hop test,
  • Vail Sport Test,
  • Modified Agility-T Test,
  • większość testów wykorzystywanych również w przypadku powrotu do sportu przy skręceniu stawu skokowego, które opisałem w oddzielnym poście TUTAJ.

Coraz bardziej ogólnodostępnym badaniem jest również tzw. Biodex, czyli bateria testów siły mięśniowej oraz stabilności.Po tego rodzaju badaniu pacjent otrzymuje dokładny wynik aktualnych deficytów i zaburzeń, a także wskazania nad czym warto jeszcze popracować żeby je zniwelować.

 

Brak odczucia strachu podczas uprawiania sportu po rekonstrukcji ACL jest jednym z głównych kryteriów bezpieczeństwa powrotu do aktywności fizycznej.

 

Czy pozytywne wyniki testów wystarczą?

Ważnym czynnikiem ryzyka powrotu do sportu po rekonstrukcji ACL jest również odczucie strachu przez pacjenta. Niestety osoby wracające do aktywności z wielką niepewnością i obawami przed kolejną kontuzją niestety uszkadzają przeszczep statystycznie dużo częściej niż pacjenci pewni swoich możliwości. 

Warto o tym pamiętać, ponieważ sprawność fizyczna i zdrowy sport to nie tylko idealna fizyczność, ale również mocna psychika. Bez kompleksowego podejścia do rehabilitacji powrót do ulubionej aktywności fizycznej może zakończyć się kolejnym, długim okresem rekonwalescencji.

 

Jeśli interesują Cię wcześniejsze fazy rehabilitacji po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego znajdziesz je w linkach poniżej:

  1. 0-7 dni
  2. 2-9 tygodni
  3. 10-16 tygodni
  4. 17-24 tygodnie
Udostępnij:
Share on Facebook
Facebook
Piotr

Piotr

6 komentarzy

  • Tomasz
    10 lipca 2018 at 07:41

    Witam ponownie Panie Piotrze. Jestem po rekonstrukcji ACL i usunięciu 20% łakotki przysrodkowej, minęło już 16 tyg. Wszystko szło znakomicie jazda rowerem ok30 km, bieganie ok5 km co 3 dni. Ale teraz wchodząc po schodach kije mnie w kolanie z przodu na środku rzepki. Czy to może być przeciążone wiazadlo rzepki? Chodzę się rehabilitowac ale narazie nic nie przechodzi . Zostalo mi jeszcze 10 wejść po godzinie. Pozdrawiam

    • Piotr
      Piotr
      11 lipca 2018 at 07:41

      Witam,
      może to być więzadło rzepki. Przez 10 wizyt powinno się poprawić. Pozdrawiam!

  • Maria
    29 lipca 2018 at 02:36

    Dzień dobry! Cztery miesiące temu zerwałam acl, mam też uszkodzoną łąkotkę. Diagnoza trwała dość długo i przez to niemal 3 miesiące chodziłam o kulach (to że wzgledu na wykryte przy okazji złamanie zmęczeniowe tuż pod głową strzałki). Dr Ziółkowski zalecił jeszcze jedno badanie MRI we wrześniu (a wie pół roku od urazu), wtedy zdecydujemy co dalej, bo kolano jest stabilne, tylko ta łąkotka ciągle daje o sobie znać. I teraz tak: ruszyłam pełną para z rehabilitacja (wcześniej chodziłam do fizjoterapeuty, ale przez strzałkę i jej zrost opóźniony musieliśmy uważać i ćwiczenia raczej były z tych mało wymagających), ból kolana nasila się podczas ćwiczeń i po nich. Czy tak ma być? Mój fizjo mówi, zeby zmniejszyć wobec tego liczbę powtórzeń, lub dać sobie dzień przerwy. Ale jednak trochę mnie to niepokoi.

    • Piotr
      Piotr
      2 sierpnia 2018 at 16:24

      Witam,
      fizjoterapeuta ma rację w tym przypadku. Pozdrawiam!

  • Eliza
    1 sierpnia 2018 at 22:07

    Witam. Wiem, ze odbiegam od tematu acl ale w sumie nie wiem gdzie moglabym poruszyc interesujacy mnie temat a mianowicie rehabilitacja po rekonstrukcji troczka rzepki. Moze moglby Pan napisac jakis post o tym? W necie jest mnostwo informacji ma temat rehabilitacji po rekonstrukcji acl a o troczkach rzepki ani slowa. Fajnie byloby poczytac cos sensownego na ten temat a Pana porady jak do tej pory zawsze dzialaly 🙂 moj bark dzieki cwiczeniom znalezionym na Pana stronce ma sie swietnie. Pozdrawiam i dziekuje.

    • Piotr
      Piotr
      2 sierpnia 2018 at 17:09

      Witam,
      w miarę czasowych możliwości postaram się coś takiego stworzyć. 🙂 Pozdrawiam!

Napisz komentarz

PARTNERZY